Donostia Kultura
Donostiako Udala

Autokudeaketan eta lankidetzan oinarritutako supermerkatuak

Nekazaritza gero eta urrunago dago tokiko nekazaritza-produkziotik, eta elikadura-arloko multinazionalek kontrolatzen dute. Multinazional horiek produzitzeko modua zein kontsumoko produktuen eskaria baldintzatzen dute, eta eskari hori milaka kilometrora produzitu edo prestatutako elikagaietara bideratzen dute.

food coop 2

Izan ere, nazioarteko merkatuak elikagai jakin batzuk produzitzea erabakitzen du, eta kate handiek, etekin handiagoak lortzeko, gure elikadura-ohiturak baldintzatu eta produktuak lortzeko aukera mugatzen dute. Horren ondorioz, gure erosketa-saskian sartzen dena enpresa banatzaileek beren apalategietan eskaintzen dutena da funtsean. Produktu horietako gehienak urrun daude bertako nekazarien produkziotik, eta oso hurbil lan-esplotaziotik eta baliabide naturalen ebasketatik.

Elikagai hurbilak, produkzio ekologikokoak eta bitartekorik gabe eta bidezko prezioan saltzen direnak era kontziente eta arduratsuan kontsumitzeko elkartzen diren pertsonen mugimendu bat sortzen ari da.

Nekazariek lehengai merkeak eta kantitate handietan produzitzen dituzte, enpresek elikagaiak eraldatu eta merkatura ditzaten. Produkzioa, ordea, ezin du prezioak soilik finkatu. Produkzioak eta kontsumoak jasangarriak izan behar dute, ingurumena errespetatu behar dute eta landa-enplegua eta ekologikoa bermatu behar dute. Horregatik, elikagai hurbilak, produkzio ekologikokoak eta bitartekorik gabe eta bidezko prezioan saltzen direnak era kontziente eta arduratsuan kontsumitzeko elkartzen diren pertsonen mugimendu bat sortzen ari da.

Euskadin, auzolanaren kultura oso errotuta dago, eta lankidetza-ekonomian eta lan partekatuan oinarritutako supermerkatu autokudeatuak sortzen ari dira. Kontsumitzeko beste modu bat badagoela erakusten duten adibideen artean, Iruñeko Landare elkartea (3.600 familia baino gehiago biltzen dituena), Labore Oarso elkartea (Oarsoaldean 600 bazkide baino gehiago dituena) eta Baionako Otsokop elkartea (450 familia inguru biltzen dituena) aipa daitezke.

Lankidetza-supermerkatuak alternatiba egokiak dira banaketa-eredu berrien, ekonomia solidarioaren eta elikadura-burujabetzaren alde daudenentzat.

Lankidetza-supermerkatuak alternatiba egokiak dira banaketa-eredu berrien, ekonomia solidarioaren eta elikadura-burujabetzaren alde daudenentzat. Izan ere, produktu horiek onuragarriak dira kontsumitzen dituenarentzat zein produzitzen dituenarentzat. Horren bidez, multinazionalen eta herritarren arteko botere-harremanak aldatu egiten dira.

Hau da, merkatuen eta enpresen eskakizunen gainetik, elikagaiak produzitzen, banatzen eta kontsumitzen dituzten pertsonak dira elikadura-politiken ardatz. Izan ere, askotan, enpresek produzitzen duenari ordaintzen diotenarekin produktua lortzeko gastuak estali ezin diren aldi berean, enpresa banatzaileek era lotsagarriak gehitzen dituzte merkataritza-marjinak.

Filma:Food Coop